Cosaan no Seereer

SRC ne jega a pokat a yaaju na safe, pindel, widewo fo nan-gilwel kaa na layaa no kuu refna no cosaan no seereer

A qoyoƭ ale refna “ cosaan no seereer” koy kaa damtel kaa muurna fop. o xeet seereer kaa may fogreer too kena layeel "one size fits all appraoch" wee ref. Ne ta mayit na lak kutatiru naaga jegtu iitamit kaa fogreer na no cosaan den, fo neda mbaɗoora. Yaqane koy ke seereer a mbogna hupu keda pogreer na. Kena ñowdandaa cosaan den “ cosaan no seereer” ten refu keda mbogna no xeet seereer sa ndamtaa a qoox den seereer.


No mbuganga nga’ ke duqna no cosaan no seereer fop koy , ngela ɗeet yo na liste le mbaamir so cuq no kenu mbugna ɗeet. A jegangaa kaa nu mbugna too nu nga’iran ngela njokoor yo fa in. mayu no widewo ke, nan-gilwel ke fa nitaal ke i jeg na o fog ole seereer fo qarit den mbaa wiin/ pootaay kaa na ndamtaa o ga’ole in ci’ na in. Nu njegangaa kuta waagna ref too ta jeg o njiriñ no cosaan mbaa no istuwaar no seereer too nu mbugno mbaax ta in, ngela njokoor yo fa in. ina njangaa ke moƈna may no kuu duqna no ceereer ndax i mbaago yaajin a safe fo pindel ke in jofna nocosaan. Ke i mbugna refu soom ee nu njeg kenu cooxa in mbaa a ɗat a ci’a nuun nu cooxna in.

1. Kena ñowteel fo a qooq ale

   1.1 Saaƈ (a ref kuskus Seereer a xembanteel kaaf)
    1.2 A qooq Seereer
        1.2.1 Cosaan a ƥaal
                1.2.1.1 A qemban a kaal no cosaan no Seereer
     1.3 Ngaynaak no cosaan no Seereer

 2. Yeere 

     2.1 Ne o Seereer a riwtaa 


3. ɓasil no Seereer 

    3.1 Ngulook cosaan no Seereer 

    3.2 Bat cosaan no Seereer 

    3.3 A kon Seereer ake 

    3.4 A simanGol Seereer 

          3.4.1 O kurcala faam fo keda ndiimbaa 

     3.5 ƭeen yaay fo keda ndiimbaa 

     3.6 A keen no tew no ñow no Seereer 

     3.7 A keen no o koor no ñow no Seereer 


4. A cang ale 

4.1 Ndut (kasak) fo a cangin 


5. Filosofi Seereer 

    5.1 Filosofi Seereer no mosel 

    5.2 Jom (fañaa gaci


6. Nena lamteel 

    6.1 O lam faam (kurcala

    6.2 O lam yaay (ƭeen yaay) 


7. A ɗelem no xeet Seereer 

    7.1 A Seereer a Sinig (mbaa Seereer

    7.2 Cangin ke 

    7.2.1 Saafi-Saafi 

    7.2.2 Ndut 

    7.2.3 Sili-Sili 

    7.2.4 Noon 

    7.2.5 Laalaa 


8. Espoor 

    8.1 Njom Seereer 

          8.1.1 Xa pek njom 

          8.1.2 A lim ale no pir maak 


9. A kim Seereer 

    9.1 O njuup (a kim cosaan

          9.1.1 A sabar 

    9.2 A taasax (mbaa: tassu, tassou, tasu

    9.3 Kena gimteel 

    9.4 Kuu jofna na kim Seereer 

    9.5 A lim ale no giigim Seereer maak we 

          9.5.1 A lim ale no wena gimaa na Seereer 

          9.5.2 A lim ale no wena gimaa na Saafi 

          9.5.3 A lim ale no wena gimaa na Ndut 

          9.5.4 A lim ale no wena gimaa na Sili-Sili 

          9.5.5 A lim ale no wena gimaa na Noon 

          9.5.6 A lim ale no wena gimaa na Laalaa 

          9.5.7 A lim ale no xa cikwel xa siiwu xana njikwaa a kim Seereer 


10. O mbec no Seereer 


11. Poesi  (ciiɗ) fa literatiir fa kuu jofna na cang iniwersite 

     11.1 A lim ale no poyet fo biibin Seereer 

            11.1.1 A lim ale no poyem fo literatiir kaa mbindeena na Seereer 

            11.1.2 A lim ale no poyem fo literatiir kaa mbindeena na Saafi-Saafi 

            11.1.3 A lim ale no poyem fo literatiir kaa mbindeena na Ndut 

            11.1.4 A lim ale no poyem fo literatiir kaa mbindeena na Sili-Sili 

            11.1.5 A lim ale no poyem fo literatiir kaa mbindeena na Noon 

            11.1.6 A lim  ale no poyem fo literatiir kaa mbindeena na Laalaa 

    11.2 A lim ale no ƥaaƥaal Seereer we (no istuwaar, paafaak, o ngim) 


12. Filmu mbaa dokimanteer 

     12.1 A lim ale no xa filmu Seereer axe 

     12.2 A lim ale no Seereer wena mbi’aa sinema 

     12.3 A lim ale no Seereer wena mbi’aa xa filmu 


13. Meja Seereer ke 

     13.1 A lim ale no rajo ke Seereer a njegna 

     13.2 A lim ale no yegnit ke Seereer a njegna 

     13.3 Surnaliste Seereer maak 


14. Ne Seereer we ñaaƈnitoogna o ñow den (yaaga duɓaaɓ we gare fo ya da ndetna) 

     14.1 Polotik no Seereer (yeen fo kolonisasiyong fee) 

            14.1.2 Polotik no Seereer (yeen fa a cinj kolonisasiyong fee) 

            14.1.3 A lim ale no Seereer siiwu waana mbi’aa polotik 


15. A ɗat aada Seereer (a fog fo luwa no ngim seereer) 

   15.1 Laman we fo jamano den 

       15.1.1 NGel nen laman we 

       15.1.2 ɓasil no laman we 

       15.1.3 A pagan no jamano no laman we fo a ɗat no Seereer we a cinj no laman we (ke jangitna 1350 - boo fandiik).

       15.1.4 A lim ale no laman we 

             15.1.4.1 A lim ale no awokaa Seereer siiwu 


16. O fog fo maasir no Seereer we 

     16.1 Maasir a ndeer Seereer we fo xa xeet xa lakas axe Senegambi 

      16.2 O fog fo maasir ndeer xa kurcala Seereer 


17. A safe le saqna xa porowerbu Seereer axe 


18. A lim ale no xa qet/ pootaay Seereer 


19. Cokoor ala jofna no biibin/sit kaa na ñowdandaa cosaan no Seereer 


20. Fa nGon fone Seereer we ndamtuuna 


*tikoorik cosaan no Seereer ɗeeti no istuwaar no Seereer.

seereer a Sinig 

(Seereer-siin)

                 Yaandeeh Koodu Seen &  Yuusu Nduur

Yaandeeh Koodu Seen 


Ta xat na :[na]  "Yandé Codou o kawul senghor” a dokimanter ala Angele Diabang Brener a fi’na 2008.

([na] "Yandé Codou, la griotte de Senghor." A documentary directed by Angèle Diabang Brener 2008).



Yuusuu Nduur a gimaa na varsovie, pologne - “ye fo festival ɓetkandeer nen cosaan ke njaqasena.”

13 septambur 2009


Ta xat na :

Henryk Kotowski

Kuu jofna no cosaan no Seereer

01. Kena ñowteel fo a qooq ale

02. Yeere

03.  ɓasil no seereer

04. A cang fo ndut ke

05. Filosofi

06. O lam

07. A ɗelem

08. Espoor

09. A kim

10. O mbec

11.  Poyem (ciiɗ) fo kuu jofna na cang iniwersite

12. Filmu / widewo

13. Meja ke

14. O  ñowooɗ fa polotik

15. A ɗat

16. Maasir fo o fog

17.  A safe le saqna xa porowerbu Seereer axe

18. Xet

19. wena mbinda na enternet fee fo sit web ke

20. Fa nGon


Widewo


1. Ngulook no Seereer.


2. Saax doyu waar le Joobaas fo yeere cosaan no goor. 


3. A dokimanteer ale Elena Dalmasso falakna fi’aa "Lutteuses  47″  - (wedewo 3) na laltaa cosaan no Seereer taa andnaa wiin we ke refna tuberculose (jir oqotax).

Ngulook no seereer ne mbaye fa raisa no 5 ut 2012 na FARAR, senegaal.


“a qaaj a leg alen xew fen ngulook ne ndeer mbaye fa raisa. O kulook oxe raisa kaa sooga fadiid no saate fen koroxe mbaye. Da lal o tew oxe naak la wareena o war no xew fee baa cut so ta warkeel. Xa teb axe mbaye fo fog lakas we den a mbecanaa o kulook oxe. MOYTUYO! Xan nu nga’ ma naak a warteel.


Ta xat na :   Andrew Hards





"Cosaan no seereer."

Kene koy kaa lalta taar no caate seereer mayu kaa mbidna saate cosaan saafi fe refna Jooɓaas. Gurup lena gimaa xe ne’e Fasse raŋ (a laytel Fasse rand). A kim a eetaan ale xe ne’e "Jooɓaas",  a gimaneel saate cosaan feene yam a kim ale yen ta yiɓadweel kaa mbakoogu sang. A kim a palakaan ale refu "Cosaan seereer”. 

Widewo fe kaa lalta iitam a qooq no caate seereer ke, rew seereer we njawaa saaƈ (refna njaw cosaan seereer nandna fo kuskus ta moƈno may keta waagena o njaw), o mbec, ya culi xa ndokuna yeere tan kaa ɗegeena deg cosaan no seereer. Xa maxanda xe den owe layeel giirii. Ne o seereer a damtuna, a ndeer alen maxanda le xe tektaa fa ngool fa na layeel inaasiɓin na saafi-saafi. Oxe tektaa doole fa a yarax fo ɓektaa yiif peefeet.


Ta xat na:  Dimlé Sène

"Lutteuses 47" (O nGool a ƭak 2013 )

″Lutteuses 47″ (Pir rew 47), o laltir olaa jofna no rew we Senegaal a refu, a laltaa a keen den kam saax le, a ndef na keen rew, a ndef yaay a ndef Paapotew QulanG." 







Ta xat na :


Oxe adwanna calel ke ref: Elena Dalmasso 


We yoɓanduuna ndef: Stop TB Italy fa Tibitubu 


Wesiiwanduuna ndef: Elena Dalmasso fa 

Cristina Spizzamiglio


Nu mbugangaa maƈo and calel keda mbi’a fo a dokimanteer ale (Lutteuses 47) ndet yo no sit web fe. 


Sit ne woor na:  www.lutteuses47.com

Yegnit ne "Lutteuses 47"


· A dokimanter no seereer we ndefna no mbind ne na waadnoor teel Jofyoor, na siin-saluum Senegaal. Ta ref o nGet njoktoor onGa na jangnaa rew we ke refna Jir oqotax to a yokaa den no jir leene.

o xena riwaa [na]  Lutteuses 47. Dokimanter ala Elena Dalmasso 

fi’na


widewo neke kaa laltaa o tiiriw o seereer oxana riwaa a tiw no seereer

“ɓAAK PANGOOL NE” [na] Lutteuses 47. A dokimanteer ala Elena Dalmasso 

fi’na 

Widewo neeke kaa laltaa “ɓaak pangool ne” ta ref ndaxar na jegna solo no ngim no ñow fa na baadin no seereer. a jega solo iitam no keda ñowtaa ñaal nu refna

Mbug yo in na Facebook



Ndeef yo in na Twitter